30 Ocak 2019 Çarşamba

MESNEVÎ'DEN HİKÂYELER - BAKKAL VE TÛTÎ HİKÂYESİ Turkish & English

    Tûtînin Dükkandaki Yağı Dökmesi

     Eski zamanlarda bir bakkal vardı. Bu bakkalın bir de papağanı vardı. Güzel sesli, yeşil renkli ve güzel konuşan bir papağan idi. Sahibi yokken dükkanı bekler, dükkana gelen tacirler ile şakalaşırdı. İnsanlara hitap ederken insan gibi hitap eder, papağan gibi ötme de de üstattı. Bakkal bir gün evine gitti. Papağan dükkanı korumak için bakkalın yerine geçti. Ansızın dükkanın içine bir kedi sıçradı. Papağan kedinin kendi canına kastettiğini düşündü ve çaresizce dükkanın bir tarafından bir tarafına doğru kaçmaya başladı. Bu sırada gül yağı şişelerini döktü. 
    Ansızın bakkal evinden çıkageldi; dükkana girdi ve huzur içinde kendi yerine oturdu. Gördü ki dükkan yağ içinde kalmış, elbiseleri de yağa bulanmış. Öfkelenen bakkal, papağanın başına vurdu. Bu vuruş yüzünden papağan kel kaldı. Çektiği elem ve ızdıraptan dolayı birkaç gün hiç konuşmadı; bakkal ah etti ve papağana vurduğu için pişman oldu. Sakalını yoluyor: Eyvah! Benim nimet güneşim bulut altına gitti, diyordu. Benim elim kırılmış olsaydı da o tatlı dillinin başına vurmasaydım keşke. Kuş tekrar konuşsun diye her yoksula hediyeler ve sadakalar veriyordu. Üç gün üç gece şaşkın, üzgün, ümitsizce dükkanda oturduktan sonra, olur da tekrar konuşur diye, kuşa her türlü, çeşit çeşit şeyler gösteriyordu. Bu sırada dükkanın önünden başı, tasın  ve leğenin arkası gibi saçsız, çıplak kafalı bir Cevlâki* geçiyordu. Papağan onu görünce birden bire dile geldi, akıllılar gibi dervişe bağırıp: Hey, filan, dedi. Hangi sebepten kel oldun, keller arasına karıştın? Yoksa sen de mi şişeden yağ döktün? Papağanın bu kıyasını duyan halk gülmeye başladı. Çünkü o hırka sahibini kendisi gibi sanmıştı.                              
----------------------------------------------------------------------------------------------------------

    Hazreti Mevlânâ kaddesAllahu sırrıhu'l-aziz, kıssadan hisse almamızı buyurarak şöyle devam eder:
"Yazıda şîr (aslan) şîr (süt)'e benzese bile sen temiz kişilerin işini kendinle kıyaslama. Bütün dünya bu sebepten yoldan çıktı. Çok az kimse Hak abdallarından haberdar oldu. Peygamberlerle eşitlik/beraberlik davasına tutuştular; evliyayı da kendileri gibi zannettiler. Dediler ki, biz de insanız onlar da insan. Biz de uykuya ve yemeğe bağımlıyız, onlar da. Onlar kör oldukları için, aradaki sonsuz farkı bilmediler. Mesela her iki arı da aynı yerden yer; ama bununki zehir olur, ötekininki bal. Her iki çeşit ceylan da ot yiyip su içer; birinden necaset çıkar diğerinden halis misk. Her iki kamış aynı kaynaktan su içti; birisi boş, birisi şekerle doldu. Böyle birbirine benzeyen nice yüz binlerce şeyi gör de yetmiş yıllık yol farkına bak."

    *Cevlaki: Eski zamanlarda saçları, sakalları, bıyıkları ve kaşları tıraş edilmiş, "kalender" adı verilen gezgin derviş demektir.

    (Hikaye oldukça basit olsa da anlatmak istediği önemli. Bu hikaye, Peygamber (s.a.v) efendimiz döneminde müşriklerin, sonrasında da sahabe, tabiîn, tebe-i tabiîn, âlim, evliya gibi zatı şeriflerle aynı olduğunu söyleyenlere hitaben anlatılmış bir hikayedir. Asıl okunması gereken yer ise hikaye sonundaki, hikayenin anlatılma sebebini içeren ve çeşitli örneklerle desteklenen bölümlerdir. Yoksa sadece hikayede kalmak; inci ile dolu bir denizde yüzüp o inciyi görmemek veya almamak olur. Hazreti Mevlânâ'nın (ks.) Mesnevî-i Şerif'in çeşitli yerlerinde buyurduğu gibi, "Bu hikayeleri buğday başağı gibi gör. Onun sapını/çöpünü değil içindeki taneyi al."  




THE MATHNEWİ

The Story Of The Greengrocer And The Parrot And The Parrot's Spilling  The Oil In The Shop

There was a greengrocer who had a parrot, a sweet-voiced green talking parrot.
(Perched) on the bench, it would watch over the shop (in the owner's absence) and talk finely to all the traders.
In the addressing human beings it would speak (like them); it was (also) skilled in the song of parrots.
(Once) it sprang from the bench and flew away; it spilled the bottles of rose-oil.
Its master came from the direction of his ease as a merchant does.
(Then) he saw the bench was full of oil and his clothes greasy; he smote the parrot on the head: it was made bald by the blow.
For some few days it refrained from speech; the greengrocer, in repentance, heaved deep sighs,
Tearing his beard and saying, "Alas! the sun of my prosperity has gone under the clouds.
Would that my hand had been broken (powerless) at that moment! How (ever) did I strike (such a blow) on the head of that sweet-tongued one?"
He was giving presents to every dervish, that he might get back the speech of his bird.
After three days and three nights, he was seated on the bench, distraught and sorrowful, like a man in despair,
Showing the bird every sort of marvel (in the hope) that maybe it would begin to speak.
Meanwhile a bare-headed dervish, clad in a jawlag (coarse woollen frock), passed by, with a head hairless as the outside of bowl and basin.
Thereupon the parrot began to talk, screeched at the dervish and said, "Hey, fellow!
How were you mixed up with the bald, O balbpate? Did you, then, spill oil from the bottle?"
The bystanders laughed at the parrot's inference, because it deemed the wearer of the frock to be like itself.

                                ------------------------------

Do not measure the actions of holy men by (the analogy of) yourself, though shér  (lion) and  shír (milk) are similar in writing.
On this account the whole world is gone astray: scarcely any one is cognisant of God's Abdal (Substitutes)*.
They set up (a claim of) equality with the prophets; they supposed the saints to be like themselves.
"Behold," they said, "we are men, they are men; both we and they are in bondage to sleep and food."
In (their) blindness they did not perceive that there is an infinite difference between (them).
Both species of zanbúr ate and drank from the (same) place, but from that one (the hornet) came a sting, and from this other (the bee) honey.
Both species of deer ate grass and drank water; from this one came dung, and from that one pure musk.
Both reeds drank from the same water-source, (but) this one is empty and that one (full of) sugar.
Consider hundreds of thousands of such likenesses and observe that the distance between the two is (as great as) a seventy years' journey.

*The saints next in rank to thr Qutb, who is the head of the spiritual hierarchy.

DİĞER HİKAYELER - OTHER STORIES

Story of the Jewish king who for bigotry’s sake used to slay he Christians Part 1 (-2-)  (-3-)   (-4-)

THE STORY OF ANOTHER JEWISH KING WHO ENDEAVOURED TO DESTROY THE RELİGİON OF JESUS.




------





Daha başka hikayeleri ve Hz. Mevlana ile ilgili çeşitli paylaşımları blogtan bulabilirsiniz.

Muhibbî Mvln on
Labels: , , , ,