SAĞIRIN, HASTA KOMŞUSUNU ZİYARET ETMESİ.
Halden anlar biri, bir sağıra: Senin komşun hasta oldu, dedi. Sağır kendi kendisine : “Ben sağır kulağımla o gencin sözünden ne
anlarım?” dedi. Hele hasta olup sesi zayıflarsa… Ama çare yok, oraya gitmek gerek. Eğer
dudağını kımıldattığını görürsem, onu kemdimce kıyas edip anlarım. Ben ona
nasılsın, a sıkıntılar çekenim, deyince o nasıl olsa: İyiyim veya hoşum, diyecek. Ben: “Şükür elhamdülillah, ne yemek yedin? Derim, o da: Şerbet veya mercimek çorbası, der. Ben: “Afiyet, sıhhat olsun, tabiplerden yanında kim var?” derim, o da: Filan, der. Ayağı pek uğurludur; o geldi mi durumun düzelir, derim. Biz onun ayağını sınadık ve tecrübe ettik,
her nereye gitse istekler gerçekleşir.
O iyi adam, bu kıyaslamalı cevapları hazırlayıp hastanın
yanına gitti.
“Nasılsın?” dedi.
Hasta öldüm, deyince: Şükür elhamdülillah, dedi. Hasta, bu
sözden içerleyip sıkıldı. Bu nasıl şükür?
Meğer o bize karşı kötüymüş, dedi.
Sağır bir kıyasta bulundu, ama o kıyas yanlış çıktı.
Ondan sonra ona: “Ne
yedin?” dedi. Hasta kızgınlıkla “zehir”
deyince: Afiyet olsun, dedi. Hastanın
öfkesi iyice arttı. Sonra: Tedavi için
tabiplerden yanına kim geliyor?” dedi.
Hasta bu öfkeyle: Yürü
işine, Azrail geliyor, deyince sağır: Ayağı
pek mübarektir, sevin, dedi.
Sağır, sevinerek hastanın yanından çıktı. Şükür, böyle bir zamanda onu gözettim,
dedi.
Hasta: Bu adam, bizim
canımızın düşmanıdır; onun cefa madeni olduğunu bilemedik, dedi.
Hastanın hatırına, ona haber göndermek için her türden kötü
şeyler geliyordu. Kötü yemek yiyip de içi bulanan ve nihayet onu kusan kimse
gibi hani. Öfkeyi yenmek budur; onu kusma da karşılığında tatlı sözler duyasın.
Hasta sabrı olmadığı için kıvranıyor: Nerde o kahpe karılı puşt, köpek? Bana söylediklerinin hepsine cevap
vereyim. Çünkü o sırada içimdeki aslan uyumuştu. Hasta ziyareti, gönül almak
içindir; bu, ziyaret değil, düşmanlık istemektir. Düşmanı zayıf görmek, kendi
çirkin gönlünü yatıştırmak istedi, diyordu.
Sen nice bulanık şeyi berrak zannedersin. Tıpkı iyilik
ettiğini zannedip tersine yol açan o sağır gibi. O, hizmet ettim, komşuluk
hakkını gözettim diye hoşça oturmuştu. Oysa hastanın gönlünü kendisi yüzünden
alevlendirmiş, kendisini de yakmıştı. O sağırın seçtiği kıyas yüzünden, on
yıllık dostluk yok olup gitti.
HOW THE DEAF MAN WENT TO VISIT HIS SICK NEIGHBOUR
One possessed of much wealth said to a deaf man, “A
neighbour of thine is fallen ill.”
The deaf man said to himself, “Being hard of hearing, what
shall I understand of the words spoken by that youth?—
Especially (as) he is ill and his voice is weak; but I must
go thither, there’s no escape.
When I see his lips moving, I will form a conjecture as to
that (movement) from myself.
When I say, ‘How are you, O my suffering (friend)?’ he will
reply, ‘I am fine’ or ‘I am pretty well.’
I will say, ‘Thanks (to God)! What posset have you had to
drink?’ He will reply, ‘Some sherbet’ or ‘a decoction of kidney-beans.’
(Then) I will say, ‘May you enjoy health! Who is the doctor
attending you?’ He will answer, ‘So-and-so.’
‘He is one who brings great luck with him*,’ I will remark; ‘since
he has come, things will go well for you.
I have experienced (the luck of) his foot: wherever he goes,
I the desired object is attained.’”
The good man made made ready these conjectural answers, and
went to see the invalid.
“How are you?” he asked. “I am at the point of death,” said
he. “Thanks (to God)!” cried the deaf man. At this the patient became resentful
and indignant,
Saying (to himself), “What (cause for) thanksgiving is this?
He has been my enemy.”—The deaf man made a conjecture, and (as now appears) it
has turned out to be wrong.
After that, he asked him what he had drunk. “Poison,” said
he. “May it do you good and give you health!” said the deaf man. His (the
invalid’s) wrath increased,
Then he inquired, “Which of the doctors is it that is coming
to attend you?”
He replied, “Azrael (the Angel of Death) is coming. Get You
gone!” “His foot (arrival),” said the deaf man, “is very blessed: be glad!”
The deaf man went forth. He said gaily, “Thanks (to God) for
that! Now I will take leave.”
The invalid said, “This is my mortal foe: I did not know he
was (such) a mine of iniquity.”
The mind of the invalid was seeking a hundred abusive terms,
that he might send him a message (filled with abuse) of every description,
As, when any one has eaten bad (indigestible) food, it is
turning his heart (stomach) until he vomits.
Suppression of anger is (like) this: do not vomit it, so
that you may gain sweet words in recompense.
Since he had no patience, he was tormented. “Where,” he
cried, “is this cur, this infamous cuckold,
That I may pour upon him what he said (make a retort in his
own style)? –for at that time the lion of my thought was asleep (I was too weak
to contend with him).
Inasmuch as visiting the sick is for the purpose of (giving
them) tranquillity, this is not a visit to the sick: it is the satisfaction of
an enemy’s wish.
(His motive was) that he should see his enemy enfeebled and
that his wicked heart should be at peace.”
He sits down well-pleased, saying, “I have paid my respects,
I have performed what was due to my neighbour”;
(But) he has (only) kindle a fire (of resentment) against
himself in the invalid’s heart and
burned himself.
By the analogical reasoning which the deaf man adopted a ten
years’ friendship was made vain.
* Literally, “one whose foot is very blest.” 
