Mesnevî'den Hikâyeler / AĞZINA YILAN GİREN ADAM

Mesnevî’deki ağzına yılan giren adam hikâyesini tasvir eden, ağaca yaslanmış uyuyan adam, yaklaşan yılan ve uzaktan gelen atlı.

    Bir gün akıllı bir adam atına binmiş gidiyordu.

Yol üzerinde bir ağacın altında uyumakta olan bir adama rastladı. Fakat onun gördüğü şey, uyuyan adamın görmediği büyük bir tehlikeydi: Bir yılan, adamın ağzından içeri girmişti.

Atlı hemen yılanı uzaklaştırmak için harekete geçti. Fakat fırsat bulamadı. Uyuyan adamın içine düşmüş olduğu tehlikeyi ona anlatmak da mümkün değildi.

Bunun üzerine onu uyandırmak için elindeki gürzle sertçe vurdu.

Adam neye uğradığını şaşırdı. Daha kendine gelememişken atlı onu önüne katıp koşturmaya başladı.

Bir yandan da yerde bulunan çürük elmalardan göstererek:

— Bunları ye! dedi.

Adam şaşkın ve öfkeliydi.

— Ben sana ne yaptım? Bana neden böyle davranıyorsun? Eğer benden yana bir kastın varsa, bir kere vur ve işimi bitir. Suçsuz yere bana eziyet ediyorsun!

Atlı ise onun söylediklerine aldırmadan adamı koşturmaya devam etti ve önüne çıkan çürük elmalardan yemeye zorladı.

Adam hem kaçıyor hem de kendisine yapılan bu muameleden dolayı beddua ediyordu.

Saatlerce böyle sürdü.

Adam yoruldu, bitkin düştü. Karnı elmalarla dolmuştu. Koşmaktan ve zorlanmaktan artık dayanacak hâli kalmamıştı.

Sonunda kusmaya başladı.

Ve o sırada, bütün bu eziyetin asıl sebebi ortaya çıktı:

Yılan da adamın içinden çıktı.

Adam yılanı görünce olduğu yerde kaldı.

O ana kadar kendisine düşman sandığı kişinin, aslında hayatını kurtarmaya çalıştığını anladı.

Başını öne eğdi ve:

— Meğer sen benim düşmanım değil, kurtarıcımışsın. Ben sana beddua ederken sen benim için çare arıyormuşsun. Beni bağışla, sana karşı nankörlük ettim, dedi.

Atlı ise ona gerçeği şöyle açıkladı:

— Eğer sana içinde yılan olduğunu söyleseydim, korkudan ne elma yiyebilirdin ne de yürüyebilirdin. Tehlikeyi bilseydin, onu çıkaracak gücü kendinde bulamazdın. Bu yüzden seni konuşturmadan, sana gerçeği anlatmadan seni koşturmak ve kusturmak zorunda kaldım.

Adam, kendisini kurtaran bu kişiye minnetle baktı.

Çünkü bazen insan, kendisine yapılan iyiliğin ne olduğunu hemen anlayamaz.

Bazen merhamet, merhamet gibi görünmez.

Bazen kurtuluş, ilk bakışta eziyet sanılan bir şeyin içinden gelir.

Ve Mesnevî’nin bu hikâyenin sonunda verdiği hikmet şudur:

Akıl sahibinin düşmanlığı, cahilin dostluğundan daha hayırlıdır.

Çünkü akıl sahibinden gelen o sertlikte bile bir kurtuluş vardır; onun zehri bile cana fayda verir.

Cahilin dostluğu ise insanı sıkıntıya, zarara ve sapmaya götürebilir.